Ανοχύρωτη στις μεγάλες πυρκαγιές παραμένει η χώρα
Λίγες ημέρες πριν την καταστροφική πυρκαγιά στο Μάτι της Αττικής, όπου έχασαν τη ζωή τους 100 άνθρωποι, στις 7 Ιουνίου 2018, η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ διαβεβαίωνε στη Βουλή: «Η χώρα μας διαθέτει έναν δασοπυροσβεστικό μηχανισμό που ελάχιστες χώρες τον διαθέτουν (…) με ένα δίκτυο που εμείς έχουμε φτιάξει αυτή τη στιγμή εξαιρετικό, ειδικά στην Αττική και τα περιαστικά δάση, που η φωτιά σβήνεται με ένα-δύο οχήματα και με την κινητοποίηση του πρώτου εναέριου μέσου». Εννέα μήνες μετά, παρά τις πρόσθετες εξαγγελίες και υποσχέσεις της, δεν έχει ληφθεί κανένα ουσιαστικό μέτρο για την πρόληψη από μελλοντικές καταστροφές.
Ο κρατικός μηχανισμός παραμένει γυμνός, ολοκληρωμένος σχεδιασμός πολιτικής προστασίας δεν έχει καταρτιστεί ακόμη, τα κονδύλια για τη δασοπροστασία και την πυρόσβεση έχουν περικοπεί, αντιπυρικές ζώνες δεν υπάρχουν, ούτε οδοί μαζικής διαφυγής σε περιπτώσεις ανάγκης εκκένωσης περιοχών και πρόσβασης των πυροσβεστικών οχημάτων. Επιπλέον, με τα ειδικά χωροταξικά σχέδια και την αλλαγή των χρήσεων γής, που προωθούν διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ) και διοικήσεις Περιφερειών και δήμων, με σκοπό την επέκταση της εμπορευματοποίησης, αποκλείεται η πρόσβαση στις παραλίες μεγάλων εκτάσεων σε ολόκληρη χώρα και, παράλληλα, επιτρέπουν την ανεξέλεγκτη συνύπαρξη βιομηχανικών μονάδων και κατοικιών, με κίνδυνο να προκληθούν τεχνολογικά ατυχήματα.
Μολονότι, λοιπόν, η εξέλιξη της επιστήμης και η τεχνολογική ανάπτυξη, μπορούν, μέσω ενός κεντρικού σχεδιασμού, να εξασφαλίσουν πιο αποτελεσματική πρόληψη και περιορισμό των επιπτώσεων από τις φωτιές, όσο μεγάλες κι αν είναι αυτές, ούτε έργα υποδομής για αντιπυρική θωράκιση δε γίνονται, ούτε οργανωμένες και επαρκώς στελεχωμένες Υπηρεσίες διαχείρισης εκτάκτων αναγκών υπάρχουν, ενώ σημαντικές ελλείψεις αντιμετωπίζουν και τα νοσοκομεία και τα κατά τόπους Κέντρα Υγείας.
Με μια κουβέντα, βρισκόμαστε στο ίδιο σημείο που βρισκόμασταν και τίποτε δε δείχνει ότι η κατάσταση θα μεταβληθεί αισθητά ως την ερχόμενη αντιπυρική περίοδο για την προστασία του λαού και την ασφάλεια των πυροσβεστών. Αντιθέτως, όπως υποστηρίζουν και δημόσια εκπρόσωποι των πυροσβεστών, «εξελίσσεται μια νέα απόπειρα από την κυβέρνηση για μεγαλύτερη υποβάθμιση και συρρίκνωση του Πυροσβεστικού Σώματος και της πυρασφάλειας».
Σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, στο πόρισμα της Επιτροπής που συστάθηκε από την κυβέρνηση για τα αίτια και την αντιμετώπιση των καταστροφικών δασικών πυρκαγιών, μπορεί μεν να διατυπώνονται διαπιστώσεις για γνωστές παθογένειες, δεν προτείνονται ωστόσο ουσιαστικά μέτρα ενίσχυσης των δομών πυροπροστασίας, που είναι απαραίτητα και δεν γίνεται αναφορά στις αντιδασικές πολιτικές όλων των κυβερνήσεων…».
Η κρατική χρηματοδότηση προς το Πυροσβεστικό Σώμα έχει μειωθεί από το 2009 μέχρι σήμερα πάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Στα αποκαΐδια των φονικών πυρκαγιών στην Ανατολική Αττική, η κυβέρνηση είχε εξαγγείλει ότι οι φορείς πυρασφάλειας «θα ενισχυθούν με 500 εκατομμύρια ευρώ». Τελικά, ο φετινός προϋπολογισμός του Πυροσβεστικού Σώματος και των άλλων αρμόδιων Υπηρεσιών είναι προσαυξημένος μόλις κατά 18.528.000 ευρώ σε σχέση με το 2018, όταν τα περίπου 3.800.000 αντιστοιχούν στην αύξηση των λειτουργικών αναγκών του Πυροσβεστικού Σώματος.
Το σύνολο του προσωπικού (μόνιμοι και συμβασιούχοι) μειώθηκε από το 2009 κατά περίπου 1.200 περίπου άτομα. Η δε οργανική δύναμη των μονίμων πυροσβεστών συρρικνώθηκε από το 2001 κατά 933 θέσεις.
Τα μέτρα προστασίας για την υγεία και την ασφάλεια των πυροσβεστών εξακολουθούν να υπολείπονται των πραγματικών αναγκών και των δύσκολων συνθηκών εργασίας τους, ενώ ελλιπή είναι και τα εφόδια που τους διατίθενται για να κάνουν επαρκώς τη δουλειά τους.
Ο εξοπλισμός τους είναι παλαιός, όπως και τα πυροσβεστικά οχήματα. Από αυτά, περίπου το 55% χρησιμοποιούνται πάνω από 20 χρόνια και εκατοντάδες άλλα είναι παροπλισμένα λόγω έλλειψης ελαστικών και άλλων βλαβών.
Στο συγκεκριμένο πόρισμα της Επιτροπής, οι πυροσβέστες διακρίνουν επιπρόσθετα ανησυχητικά «ευρήματα», όπως ότι:
- «Προωθείται η περαιτέρω συρρίκνωση του Πυροσβεστικού Σώματος, η ενίσχυση της ιδιωτικοποίησης τομέων του, η εμπορευματοποίηση και η ανταποδοτικότητα, όπως υλοποιήθηκε με τη διάθεση πυροσβεστών στα αεροδρόμια που ξεπούλησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην εταιρεία ‘‘FRAPORT’’ και τη διάθεση πυροσβεστών σε κλιμάκια των ιδιωτικοποιημένων εθνικών οδικών αρτηριών.
- Προωθείται η διεύρυνση αρμοδιοτήτων των δήμων και των εθελοντικών οργανώσεων σε τομείς της πυρόσβεσης, που θα έπρεπε να αποτελούν βασικές υποχρεώσεις του κράτους.
- Αναφέρεται η ‘‘υπεροχή των ιδιωτικών δασών σε μέτρα προστασίας’’ (δηλαδή των δασών που ανήκουν σε εταιρείες), σε σχέση με τα δημόσια δάση που ανήκουν στο κράτος. Διαμορφώνεται, έντεχνα, το έδαφος για νέες ιδιωτικοποιήσεις. Άλλωστε, οι περισσότεροι εμπρησμοί γίνονται, για να δημιουργείται μελλοντικά το κατάλληλο έδαφος για καταπατήσεις και ιδιοποιήσεις από διάφορα οικονομικά συμφέροντα μεγάλων εκτάσεων δασών και δασικών περιοχών, εκμεταλλευόμενα το αντιδασικό νομοθετικό πλαίσιο που και η ίδια η Επιτροπή θέτει τους προβληματισμούς της. Η καταπάτηση και η ιδιωτικοποίηση των δασών και των δασικών εκτάσεων, αποτελεί τη βασικότερη αιτία και για την άναρχη δόμηση στη χώρα μας, η οποία ενώ στοχοποιήθηκε από την κυβέρνηση ως βασική αιτία για τη μεγάλη πυρκαγιά στο Μάτι, στη συνέχεια πριμοδοτήθηκε με ακόμη μεγαλύτερες διευκολύνσεις νομιμοποίησης, δημιουργώντας και ένα επιπλέον πλαίσιο ‘‘προστασίας’’ για τα αυθαίρετα εντός των δασικών οικοσυστημάτων βαπτίζοντάς τα ‘‘οικιστικές πυκνώσεις’’».
