Το «αποτύπωμα» του οδοστρωτήρα της «πράσινης ανάπτυξης»: δισεκατομμύρια για τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, «μηδέν εις το πηλίκον» για το λαό
«Η πράσινη ανάπτυξη μαυρίζει τις ζωές μας» αναγράφονταν σε ένα από τα πανό στη μεγάλη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή στην Κοζάνη, ενάντια στην επέλαση των «πράσινων αρπακτικών», με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή Καλαμιά. Εκεί, όπου η αστυνομία επιτέθηκε και συνέλαβε διαδηλωτές, κατοίκους και μέλη σωματείων και φορέων που αντιδρούσαν στην εγκατάσταση ενός γιγαντιαίου φωτοβολταϊκού πάρκου πάρκου έκτασης περίπου 750 στρεμμάτων, το οποίο φτάνει κυριολεκτικά ως τις αυλές των σπιτιών.
Στις αρχές της περασμένης τετραετίας, η κυβέρνηση της ΝΔ είχε εξαγγείλει πως θα προωθήσει ακόμα πιο γρήγορα από την προηγούμενη του ΣΥΡΙΖΑ την απολιγνιτοποίηση και την «πράσινη μετάβαση» στη Δυτική Μακεδονία. Υποσχόταν τότε ένα πιο «πράσινο» μέλλον για την περιοχή, με περισσότερες θέσεις εργασίας από τις δεκάδες χιλιάδες που εξαφάνιζε ο οδοστρωτήρας της απολιγνιτοποίησης, πολλά δισεκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκά και κρατικά ταμεία και φθηνή ενέργεια.
Λίγα χρόνια μετά, οι κάτοικοι της Δυτικής Μακεδονίας διαπιστώνουν από πρώτο χέρι ότι το μόνο που …«ανθίζει» στην περιοχή τους, είναι τα κέρδη των ομίλων της Ενέργειας. Αξιοποιώντας το συνδυασμό παχυλών επιδοτήσεων και του υφιστάμενου δικτύου διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, που υπήρχε ήδη συγκεντρωμένο στην περιοχή, οι επιχειρηματικοί όμιλοι των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) επελαύνουν στη Δυτική Μακεδονία. Με τον «αέρα» της νομοθεσίας για fast track αδειοδοτήσεις, με βάση το πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μετατρέπει ολόκληρα δάση και ορεινούς όγκους σε ειδικές οικονομικές ζώνες, τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά πάρκα καταλαμβάνουν άναρχα κάθε γωνιά.
Το χωριό Γαλατινή περικυκλώνεται από φωτοβολταϊκά σε δημόσια γη, που δεσμεύουν καλλιεργήσιμες εκτάσεις και βοσκοτόπια. Στην Καλαμιά, που επίσης περικυκλώνεται από τα φωτοβολταϊκά, οι κάτοικοι απειλούνται να βρεθούν μια μέρα με αυλές που, αντί για μπαχτσέδες θα έχουν πάνελ. Στη Σιάτιστα, εκτάσεις προστατευόμενες, μοναδικής περιβαλλοντικής αξίας στον Μπούρινο προορίζονται για αιολικά πάρκα.
Αυτές είναι μερικές μόνο από τις πολλές περιπτώσεις και είναι μόνο η αρχή. Μέχρι φέτος, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) έχει εκδώσει άδειες παραγωγού έργων ΑΠΕ που το δυναμικό τους ανέρχεται σε 98,3 GW. Τα φωτοβολταϊκά αντιπροσωπεύουν περίπου τα 2/3 και ακολουθούν τα αιολικά. Μάλιστα, το 2022 ήταν χρονιά-ρεκόρ αδειοδότησης ΑΠΕ, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την τελευταία μέρα του Φεβρουαρίου, οπότε η ΡΑΕ χορήγησε βεβαιώσεις παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας για περισσότερα από 100 έργα, με τη συνολική ισχύ να ξεπερνάει τα 2.670 MW, η πλειοψηφία τους στη Δυτική Μακεδονία.
Όμως, παρά το γεγονός ότι το σύστημα διανομής είναι ήδη υπερφορτωμένο, το ηλεκτρικό ρεύμα παραμένει πανάκριβο εμπόρευμα για τον λαό. Ειδικά σ’ αυτήν την περιοχή, όπου ο χειμώνας είναι δύσκολος, η ενεργειακή φτώχεια αγκαλιάζει ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, τα «πράσινα» αρπακτικά μοιράζουν ορισμένα «ανταποδοτικά» – ψίχουλα, που μοιάζουν περισσότερο με καθρεφτάκια για ιθαγενείς. Όπως, για παράδειγμα, τα πεζοδρόμια στη Γαλατινή που ήθελε να κατασκευάσει η εταιρεία που σχεδιάζει το φωτοβολταϊκό πάρκο εκεί.
Κι ενώ τα έργα προχωρούν με φρενήρεις ρυθμούς, ο λαός αντιλαμβάνεται ήδη ότι οι όποιες θέσεις εργασίας αφορούν κατά κύριο λόγο τη φάση της κατασκευής, και είναι εφήμερες, με την εντατικοποίηση στο «κόκκινο». Η «πράσινη» ανάπτυξη φέρνει δισεκατομμύρια στους επιχειρηματικούς ομίλους, αφήνει όμως «μηδέν εις το πηλίκον» για το λαό.
