Ανεξερεύνητο τοπίο με λόφους και κοιλάδες κρυμμένο κάτω από τον πάγο της Ανταρκτικής πάνω από 34 εκατομμύρια χρόνια

«Η γη κάτω από το στρώμα πάγου της Ανατολικής Ανταρκτικής είναι πολύ λιγότερο γνωστή από ό,τι η επιφάνεια του Άρη. Και αυτό είναι πρόβλημα γιατί το τοπίο αυτό ελέγχει τον τρόπο που ρέει ο πάγος στην Ανταρκτική, αλλά και που ανταποκρίνεται στην κλιματική αλλαγή, παρελθούσα και μέλλουσα», αναφέρει ο  καθηγητής στο τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστήμιου Durham, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communicatios, Στιούαρτ Τζέμιεσον.

   Oι επιστήμονες ανακάλυψαν ένα τοπίο, με λόφους και κοιλάδες που έχουν σμιλευτεί από αρχαία ποτάμια και έχει παγώσει στον χρόνο, με έκταση μεγαλύτερη από το Βέλγιο, 32.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων γης. Ένα τοπίο, που κάποτε ήταν κατάφυτο με δάση και πιθανώς γεμάτο ζώα. Όμως όταν σκεπάστηκε από τους πάγους, κυριολεκτικά «πάγωσε στον χρόνο», λέει ο καθηγητής, υποστηρίζοντας ότι «δεν έχει ανακαλυφθεί μπροστά στα μάτια κανενός».

  Όπως εξηγεί, οι ερευνητές δεν χρησιμοποίησαν νέα στοιχεία για να φτάσουν σε αυτό το συμπέρασμα, αλλά μία νέα ερευνητική προσέγγιση. Ο τρόπος με τον οποίον «είδαν» τι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια των πάγων, είναι με την πτήση ενός αεροσκάφους πάνω από την περιοχή, από το οποίο εστάλησαν ραδιοκύματα στον πάγο και ανέλυσαν τον ήχο, μία τεχνική που αποκαλείται ραδιοηχητική προσέγγιση.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις υφιστάμενες δορυφορικές εικόνες από την επιφάνεια της Ανταρκτικής για «να ψάξουν τις κοιλάδες και τα φαράγγια» που υπάρχουν σε βάθος 1,6 μιλίων. Η κυματοειδής επιφάνεια του πάγου είναι μια «εικόνα φάντασμα», που σκεπάσει τις κορυφές, πρόσθεσε. Οι δορυφορικές εικόνες σε συνδυασμό με τα ραδιοηχητικά στοιχεία αποκάλυψαν μία επιφάνεια που την έχουν σμιλέψει ποτάμια, σχηματίζοντας κοιλάδες και λόφους με αιχμηρές κορυφές και όπως είπε ο Στιούαρτ Τζέμιεσον, το τοπίο θυμίζει τη Σνόουντόνια, στη βόρεια Ουαλία.

   Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί πότε η κρυμμένη αυτή έκταση δέχτηκε την ακτινοβολία του ήλιου, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν ότι έχουν περάσει τουλάχιστον 14 εκατομμύρια χρόνια. Ο καθηγητής Τζέμιεσον σημειώνει ότι διαισθάνεται πως η έκταση αυτή εκτέθηκε για τελευταία φορά στον ήλιο πριν από περισσότερα από 34 εκατομμύρια χρόνια, όταν πάγωσε για πρώτη φορά η Ανταρκτική.

  Σύμφωνα με την μελέτη της ερευνητικής ομάδας η υπερθέρμανση του πλανήτη συνιστά απειλή για το τοπίο αυτό, καθώς «βρισκόμαστε σε πορεία δημιουργίας ατμοσφαιρικών συνθηκών που θα είναι ανάλογες με εκείνες που προϋπήρξαν» πριν από  14 ως 34 εκατομμύρια χρόνια, όταν η θερμοκρασία ήταν υψηλότερη από 3 έως 7 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την σημερινή. 

  Η μελέτη δόθηκε στη δημοσιότητα μία ημέρα μετά την προειδοποίηση των επιστημόνων ότι το λιώσιμο των πάγων στη γειτονική δυτική Ανταρκτική θα επιταχυνθεί τις προσεχείς δεκαετίες, ακόμα κι αν η ανθρωπότητα επιτύχει τους στόχους για περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

   Η κατανόηση των λόγων που το συγκεκριμένο αρχαίο τοπίο παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αναλλοίωτο, θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέψουν καλύτερα τη μελλοντική δυναμική του στρώματος πάγου της Ανατολικής Ανταρκτικής -το ενδεχόμενο λιώσιμο του οποίου θα αντιστοιχούσε σε άνοδο της στάθμης των θαλασσών κατά εξήντα μέτρα.