Πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ»: ένα ακόμη φιάσκο της κυβέρνησης, εμπόριο ελπίδας, ή χυδαία κοροϊδία που προκαλεί …εύλογες συνωμοσιολογικές θεωρίες;

Οργίλες διαμαρτυρίες και παράπονα εκφράζουν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων με χαμηλά εισοδήματα, που αποκλείστηκαν, όπως και την προηγούμενη φορά, από το πολυδιαφημισμένο επί μήνες πρόγραμμα επιδότησης για την ενεργειακή αναβάθμιση της πρώτης κατοικίας, επειδή δεν πρόλαβαν καν να υποβάλλουν αιτήσεις για την ένταξή τους.

  Ο περιορισμένος χρόνος που παραμένει ανοικτή η σχετική πλατφόρμα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνάρτηση με πολλά άλλα προβλήματα που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της, αποδεικνύουν ότι το σύστημα που έθεσε (ξανά) σε εφαρμογή η κυβέρνηση είναι  παντελώς άδικο και δεν εξασφαλίζει την αντικειμενική αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών.

 Τα εμπόδια και οι δυσκολίες που καλούνται να υπερβούν οι ενδιαφερόμενοι μόνο και μόνο για να κατορθώσουν να καταθέσουν τις αιτήσεις τους είναι τεράστια. 

Κατ᾽ αρχήν, πρέπει να διαθέτουν τα χρήματα για να πληρώσουν τους μηχανικούς και μηχανολόγους οι οποίοι καταρτίζουν τις προτεινόμενες ενεργειακές παρεμβάσεις και υπογράφουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομιστούν.

Στη συνέχεια, πρέπει να ανταπεξέλθουν στην τεχνολογική πρόκληση της ταχύτητας για την υποβολή της αίτησης μέσου ηλεκτρονικού υπολογιστή, αφού αποτελεί το πρωταρχικό -και, άρα, στις περισσότερες των περιπτώσεων μοναδικό- κριτήριο ένταξης στο πρόγραμμα.

Μετ᾽ εμποδίων, καθυστερήσεων και «ασυμφωνιών»

Καθ᾽ όλη τη διάρκεια που η πλατφόρμα παραμένει ανοικτή, πολλοί ενδιαφερόμενοι διαπιστώνουν ότι το σύστημα καθυστερεί να αντλήσει στοιχεία από άλλες πλατφόρμες όπως εκείνη της ΑΑΔΕ (Ε9 και Φορολογία Εισοδήματος) και του Buildingcert (Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης), με αποτέλεσμα να χάνουν πολύτιμο χρόνο και να μην προλαβαίνουν να οριστικοποιήσουν την αίτησή τους. Σε άλλες περιπτώσεις, το σύστημα ζητά να επισυναφθούν πρόσθετα δικαιολογητικά (οικοδομική άδεια, λογαριασμός ΔΕΗ και ταυτότητα αιτούντος) με συνέπεια επίσης να λήγει ο χρόνος για την υποβολή της αίτησης.

  Ακόμη κι αν προσπεράσουν το σκόπελο της …ταχύτητας, δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν την αίτησή τους να απορρίπτεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Λόγω «ασυμφωνιών» ανάμεσα στα όσα αναφέρει το Έντυπο Πρότασης Παρεμβάσεων και το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, ισχυρίζεται το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αναφέροντας πως «η μη ορθή καταχώριση των στοιχείων της πρότασης παρεμβάσεων σε υποβληθείσες αιτήσεις θα οδηγεί σε ακύρωση/απένταξή τους ή και στην επιβολή κυρώσεων». Συνιστά δε στους μηχανικούς, να μην σπεύδουν τελευταία στιγμή να εκδώσουν ή να τροποποιήσουν ήδη υφιστάμενο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης, για να διασφαλιστεί η ταχεία ανταπόκριση του συστήματος του Building Cert.

 Η δυσαρέσκεια των πολιτών είναι καθολική, δεδομένου ότι σε καμία περιοχή της χώρας η πλατφόρμα δεν έμεινε ανοικτή έστω για τουλάχιστον μία ώρα. 

«Που πάνε τόσα εκατομμύρια ευρώ» μέσα σε λιγότερο από μία ώρα;

Στην Ήπειρο, οι διαθέσιμοι πόροι του προγράμματος εξαντλήθηκαν σε 23′, σε σχεδόν 40′ στα Ιόνια νησιά, σε 50’ στην Αττική, σε 40᾽ στη Στερεά Ελλάδα και στην Πελοπόννησο σε 48᾽.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα, στην Ήπειρο υποβλήθηκαν 5.378 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 2.761. Δεσμεύτηκε συνολική επιχορήγηση 61,8 εκατομμυρίων ευρώ που αντιστοιχεί κατά μέσον όρο σε 22.344 ευρώ ανά ακίνητο. Στα Ιόνια Νησιά, υποβλήθηκαν 1.057 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 430, δεσμεύοντας τα 9,1 εκατ. ευρώ του προϋπολογισμού. Η μέση επιχορήγηση διαμορφώνεται στα 21.216 ευρώ. Στην Αττική, μέσα στα πρώτα 5’ είχαν υποβληθεί περίπου 10.000 αιτήσεις, στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, υποβλήθηκαν 4.209 αιτήσεις, από τις οποίες εγκρίθηκαν οι 1.382, δεσμεύοντας 29,4 εκατ. ευρώ. Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, υποβλήθηκαν 4.729 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 2.002, δεσμεύοντας τα 44,8 εκατ. ευρώ του προϋπολογισμού. Η μέση επιχορήγηση διαμορφώνεται στα 22.400 ευρώ.

  Το κυρίαρχο ερώτημα αγανάκτησης που διατυπώνεται μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είναι, «που πάνε τόσα εκατομμύρια ευρώ;».

Επίσης, με καυστικά σχόλια εκφράστηκαν και πολλοί εκπρόσωποι των μηχανικών. «Όταν το ποσοστό του πληθυσμού στην Ελλάδα που αδυνατεί να έχει επαρκή θέρμανση στο σπίτι του, είναι σχεδόν διπλάσιο από αυτό του μέσου ευρωπαϊκού όρου, τότε δεν ψάχνεις ποιος έχει το καλύτερα οργανωμένο τεχνικό γραφείο για να υποβάλει αίτηση σε 5 λεπτά, αλλά το ποιος έχει περισσότερη ανάγκη», υποστήριξε ο τέως πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας-Τμήματος Δυτικής Ελλάδας, Θανάσης Γιανναδάκης. «Για να καταχωρίσεις πρόταση συμπολίτη στο “Εξοικονομώ-Αυτονομώ” δεν πρέπει να είσαι μηχανικός, πρέπει να είσαι…. ο “Κεντέρης” πληκτρολογίου-διαδικτύου», σχολίασε ο νυν πρόεδρος, Βασίλης Αϊβαλής, χαρακτηρίζοντας «λάθος τη χρονική προτεραιότητα σε τέτοιας δημοφιλίας προγράμματα».

«Εξοικονομώ-Αυτονομώ» σε συνέχειες για να συντηρείται η παροχολογία;

  Ορισμένοι, …το πάνε πολύ παραπέρα…Με το 40% του πληθυσμού να ζει σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας και να μην μπορεί να θερμάνει ικανοποιητικά το χώρο κατοικίας του ακόμα και σε «φυσιολογικές συνθήκες», αναρωτιούνται «μήπως συμβαίνει κάτι άλλο»; Μήπως η κυβέρνηση Μητσοτάκη συντηρεί ένα παραμύθι «φιλολαϊκών παροχών» ή ένα διάτρητο σύστημα εξυπηρέτησης ημετέρων; 

Υποστηρίζουν ότι η εμμονή της σε ένα τόσο «κλειστά» υποκειμενικό πλέγμα προϋποθέσεων και κριτηρίων συμμετοχής στο πρόγραμμα μόνο δύο τινά μπορεί να υποδηλώνει: Είτε τα στελέχη της ψεύδονται για τα ποσά των πόρων που διατίθενται κάθε φορά, ώστε αυτά να «σπάνε» στη διάρκεια του χρόνου και να ανακοινώνονται περισσότεροι κύκλοι του προγράμματος με τα υπάρχοντα κονδύλια, χωρίς δηλαδή να αυξάνονται τα χρήματα, είτε κάποια μεγάλα τεχνικά γραφεία έχουν προνομιακή πρόσβαση στο σύστημα, έχοντας καταχωρήσει τα στοιχεία των αιτήσεων πριν ανοίξει η πλατφόρμα και απλά «πατάνε το κουμπί» της οριστικοποίησής τους με πλήρη άνεση, ενόσω οι υπόλοιποι ενδιαφερόμενοι πασχίζουν να δομήσουν την αίτηση «από το μηδέν». 

  Γεγονός είναι, πως μόνο ως κακόγουστο αστείο μπορεί να εκληφθεί ο ισχυρισμός του  υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστή Χατζηδάκη ότι το ξεκίνημα του προγράμματος  «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» ήταν «πολύ καλό» και «το σύστημα λειτούργησε ομαλά και με διαφάνεια»!

Η αλήθεια είναι, πως οι σφοδρές αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν, ελήφθησαν σοβαρά υπόψη από την κυβέρνηση, για αυτό κι έσπευσε να ανακοινώσει εσπευσμένα «ότι το επόμενο πρόγραμμα θα έχει προϋπολογισμό τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ και θα προκηρυχθεί οπωσδήποτε εντός του α’ εξαμήνου του 2021»!

  Απόφαση, η οποία επουδενί δεν περιορίζει την πολιτική ευθύνη της για τον τρόπο που υλοποιεί το φετινό πρόγραμμα και, από μία άποψη, επαληθεύει τις -εκ᾽ του αποτελέσματος- όχι και τόσο ευφάνταστες τελικά θεωρίες για τους λόγους που το κάνει. Τουλάχιστον, έως ότου η «διαφάνεια» πάψει να αποτελεί ζητούμενο και το σύστημα λειτουργήσει πραγματικά «ομαλά»!